تاریخ: 2015-06-23 شناسه خبر: 655

تاريخچه اسكواش (كوبان) درايران

از ساخت نخستين كورت اسكواش دركشورمان اطلاعات دقيقي دردست نيست ولي مي توان با اطمينان گفت اولين  كورت هاي اسكواش متعلق به شركت نفت در مسجد سليمان ، آبادان ، گچساران و تهران ساخته شده است.
اسكواش در دهه 1330 در استان های خوزستان وتهران داراي  سالن های تمرینی بود ومسابقات قهرمانی از سوی شرکت نفت و بانک ملی برگزار می شد .
سيد جليل كازروني متولد 1322 درآبادان يكي ازپيشكسوتان اسكواش ايران فرزند مرحوم سيدخليل الله كازروني که به نوعی نخستین فرد ایرانی بوده که اسکواش را بصورت سازماندهی شده در خوزستان بازی می کرده است وی   اسكواش را بطور اصولي درسنين 16 تا 18 سالگي  درخارج از کشور آموزش ديده است  . به گفته سيد جليل كازروني كلوب تهران  درخيابان كوشك دردهه 1330 داراي كورت اسكواش بوده است ضمن اينكه نخستين كورت هاي اسكواش در آبادان هم دراوايل دهه 30 ازطريق شركت نفت درمحله بريم ساخته شده است.
مرحوم سيد خليل الله كازروني كه به نوعي قدیمی ترین ایرانی است که اسکواش را رشته تخصصی خود قرار داده بود ، عضو هيئت مديره كنسرسيوم شركت نفت بعداز ملي شدن نفت بوده وتلاش هاي گسترده اي براي توسعه اين رشته ورزشي ازطريق شركت نفت انجام داده است .
مجله  كيهان ورزشي درتاريخ 13 بهمن سال 1335 به برگزاري سومين دوره مسابقات اسكواش با نام جام تكش در باشگاه نفت تهران اشاره كرده كه اين خود نشان دهنده قدمت اسكواش درپايتخت به شمار مي رود.
باشگاه اسكواش شركت نفت درمحله الهيه تهران قرار دارد واز بدو تاسيس تاكنون به عنوان يكي از مراكز مهم اسكواش شاهد حضور چهره هاي مهم اسكواش ايران چون مرحوم خليل الله كازروني وآقاي مظفريان ازهمكاران مرحوم كازروني درشركت نفت بوده است.
به دليل قوانين خاص اسكواش وجذابيت اين رشته ورزشي بسياري از افراد تحصيلكرده ومشهور با اسكواش آشنايي دارند.
مرحوم پروفسور محمد حسن گنجي پدرعلم جغرافياي نوين ايران درگفتگويي از وجود يك كورت اسكواش دربانك شاهي دراوايل دهه 1320درتهران خبرداده است که برادر وی غلامعلی گنجی مدیریت باشگاه بانک مذکور را عهده دار بوده است  .
با تشكيل اداره تربيت بدني بانك ملي به سال 1316 دردهه 1330 يك كورت اسكواش در باشگاه بانك ملي تهران واقع در خيابان فردوسي افتتاح مي شود.
درسال 1342 كورت اسكواش شركت نفت واقع درمنطقه الهيه تهران با نام باشگاه 25 شهريور راه اندازي شد  و با افتتاح باشگاه شاهنشاهي يا همان باشگاه انقلاب فعلي به سال 1337 درتهران دراواخر دهه 40  يك كورت اسكواش نيز دراين مجموعه ساخته مي شود .
با ورورد جدّی مسوولين كشور به امر توسعه ورزش درابتداي دهه 50 وكسب ميزباني بازي هاي آسيايي ،  نخستين فدراسيون اسكواش ايران با حمايت مسولين تربيت بدني شركت ملي نفت  به رياست عباسقلي بختيار از مسوولين شركت ملي نفت ودبيري دكتر محمود نائینی درسال 1352 با بودجه ساليانه 500 هزارتومان تاسيس شد.
متاسفانه پس از گذشت مدتي به دليل انحلال سازمان تربيت بدني وقت درسال 56 ، فدراسيون نوپاي اسكواش منحل شد ولي فعاليت ها و اقدامات علاقمندان واقعي اسكواش متوقف نشد بطوري كه با برگزاري مسابقات لدر و برنامه هاي آموزشي در باشگاه نفت و انقلاب تهران با حضور چهره هايي چون سيد جليل كازروني ، سهراب مهريزدان  ،محسن كاشفي ، وحيد كياني ، فرشادسياوشي ، صادق سميعي ، وزيرجهان يوسف زئي وخانم ها پريوش جهانباني ،افلاطوني ، فرشته وزيري ، نجمه السادات كاشفي مفرد و سياوشي به جذب قريب به 180 نفر از علاقمندان اسكواش دردر اواخر دهه 50 به راه خود ادامه داد.
از طرفي با حضور چهره هایي چون عباس افتخاري ، دكتر ماشاالله ابراهيمي ودكتر دولت آبادي درباشگاه بانك ملي وحضور كارمندان سفارت خانه هاي خارجي تنور اسكواش در بانك ملي همچنان گرم بود.
با پيروزي انقلاب اسلامي درسال  57 و به دليل وقوع جنگ تحميلي درسال 59به دليل شرايط خاص كشور راه اندازي فدراسيون ها ورشته هاي جديد دردستور كار سازمان تربيت بدني وقت نبود تااينكه پس از پايان جنگ در سال 67 وراه اندازي رشته هاي جديد ازسوي سازمان تربيت بدني وقت ، درابتداي  دهه 70 كميته اسكواش درفدراسيون بدمينتون تاسيس شد و پس از تلاش ها وكوشش هاي اهالي اسكواش  درسال 71 وبطور رسمي در مرداد 1372 و در دوره رياست دكتر حسن غفوري فرد درسازمان  تربيت بدني وقت ، غلامحسين فرزامي از پيشكسوتان فوتبال ايران ، رياست فدراسيون اسكواش جمهوري اسلامي ايران را برعهده گرفت.
در بخش بانوان شكل گيري رسمي اسكواش از سوي خانم فرشته قضايي وزيري با فراهم كردن مقدمات راه اندازي اسكواش دربخش بانوان به عنوان نخستين مسوول كميته اسكواش زنان درتيرماه سال 1379 ازسوي اداره كل ورزش بانوان منصوب شد و بعد ها قبل از ادغام انجمن ها در فدراسیون ها مسئولیت انجمن اسکواش بانوان ایران را هم برعهده داشت .
 فدراسيون اسكواش در سال 1994 ميلادي مطابق با سال 1373 هجري شمسي به عضویت فدراسیون آسیایی (ASF) و جهانی  (WSF) درآمد.
در سال 1375 یک دوره کلاس مربیگری بین المللی با حضور آقای فرهان سمیع اله خان از کشور پاکستان تشکیل شد و 25 نفر در سراسر کشور تحت آموزش قرار گرفتند همچنین در این سال یک دوره کلاس داوری در سطح آسیا توسط آقای منیر شاه رئیس کمیته داوران فدراسیون آسیا تشکیل و تعداد 12 نفر تحت آموزش قرار گرفتند.
ساخت سالن هاي شهيد حيدرنيا درسال 78 درتهران وبرگزاري نخستين دوره مسابقات بين المللي دهه فجر به سال 1375 درباشگاه انقلاب تهران ، برگزاري نخستين دوره كلينيك داوري با حضور مدرس آسيايي به سال 1375 درتهران وهمچنين حضور دربازي هاي آسيايي 2002بوسان وبازي هاي غرب آسيا درسال 1381 به همراه حضور برخي مربيان پاكستاني دركشورمان وو ارتباط بين المللي با كشورهاي منطقه ازجمله كويت و راه اندازي هيئت هاي استاني درشهرهاي مهمي چون يزد ، كرمانشاه ، اصفهان ، زاهدان  ، اهواز ، اراك وجزيره كيش باعث بسط وگسترش اين رشته شد.

در شهريور سال 82 دكترحميد قاسمي با حكم مهندس محسن مهرعليزاده رئيس وقت سازمان تربيت بدني به عنوان دومين رئيس فدراسيون اسكواش جانشين غلامحسين فرزامي شد.
ابداع رشته اسكواش باز یا تک دیواره درسال 1382،برگزاري نخستين دوره كلاس بين المللي مربيگري سطح يك آسيا با حضور مدرس آسيايي به سال 1382 درتهران ، استخدام مربي خارجي براي تيم ملي از مصر وپاكستان درسال 1383 ، برگزاري نخستين دوره مسابقات بين المللي  زنان مسلمان  در سال 84 درتهران و پي اس اي  درسال 1385 دركيش وشركت درچنددوره مسابقات آسيايي و جهاني و راه اندازي هيئت استاني فعالي چون گلستان ، فارس از ديگر اقدامات مهم فدراسيون از سال 82 تا 86 بود.
در آذر سال 86 دكتر محمدشریف ملک زاده به عنوان سومين رئيس فدراسيون اسكواش با حكم مهندس محمد علي آبادي رئيس وقت سازمان تربيت بدني جانشنين دكتر حميد قاسمي شد.
نخستين حضور بانوان درمسابقات قهرماني جوانان آسيا و همچنين كسب عنوان پنجمي جوانان آسيا تيم پسران درسال 87 به همراه كسب نخستين مدال بين المللي اسكواش ايران توسط آريا فاضلي منش درمسابقات اسكاتيش اوپن جونيور درهمان سال دراسكاتلند وبرگزاري جشن روز اسكواش با حضور رئيس وقت سازمان تربيت بدني ، راه اندازي نخستين دوره ليگ حرفه اي مردان درسال 88 از مهم ترين اتفاقات مسئولیت وی دراسكواش بود.
در اسفند سال 1388 نیز مسعودسلیمانی به عنوان سرپرست فدراسيون اسكواش ودر تير سال 1389  با حكم دكترعلي سعيدلو رئيس وقت سازمان تربيت بدني به عنوان سومين رئيس فدراسيون اسكواش جانشين دكترملك زاده شد ودر تاريخ 26 شهريور 1393 با راي اعضاي مجمع به مدت 4 سال ديگر به عنوان رئيس فدراسيون اسكواش جمهوري اسلامي ايران انتخاب شد.

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.